Arkadaşlarla hesap nasıl bölünür?
Arkadaşlar arasındaki para tartışması çoğu zaman paranın kendisiyle ilgili değildir. Üç hafta önce kimin neyi ödediğini kimse hatırlamaz. Çözüm sıkıcı ama işe yarar: masrafı olduğu anda yaz, herkes o akşamı hatırlarken hesaplaş.
Hesap neden karışır?
Biri meyhanede hesabı öder, biri dönüşte taksiyi, biri ertesi sabah kahvaltıyı. Her ödeme küçüktür ve o an adil görünür. Bir ay sonra kimin önde olduğunu kimse bilmez. En çok ödeyen de çoğu zaman parayı istemeye çekinen kişidir.
Bunun için tablo ya da uzun bir grup sohbeti gerekmez. Her ortak masraf için üç bilgi yeter: tutar, kim ödedi ve kimler için. Gerisi bu üç bilgiden hesaplanır.
Alman usulü mü, eşit mi, kalem kalem mi?
Masada üç yol var. Hangisini seçeceğinizi hesap gelmeden netleştir.
Alman usulü: Herkes kendi yediğini ve içtiğini öder. Siparişler çok farklıysa adil olan budur. Ortaya gelen meze, salata ve su gibi kalemlerde ise iş karışır. Bazı masalarda “Alman usulü” sözü “eşit bölelim” anlamında da kullanılır. Ne kastettiğinizi baştan netleştir.
Eşit bölme: Toplamı kişi sayısına bölersin. Hızlıdır ve kimse fişe bakmak zorunda kalmaz. Herkes aşağı yukarı aynı şeyi yediyse iyi çalışır.
Kalem kalem: Fişteki her kalem, onu yiyen ya da içen kişiler arasında bölünür. Ortadaki tabaklar masadaki herkese düşer, içki içmeyen içkiye ortak olmaz. En adil yol budur, ama fişe bakmak gerekir.
Bu kararı bütün akşam için değil, her masraf için ayrı ver. Kahvaltı eşit bölünebilir, akşam yemeği kalem kalem.
Örnek: dört arkadaş, bir hafta sonu
| Kişi | Ödediği | Payı |
|---|---|---|
| Deniz | ₺8.000 | ₺3.100 |
| Mert | ₺3.600 | ₺3.100 |
| Zeynep | ₺800 | ₺3.100 |
| Can | ₺0 | ₺3.100 |
Herkesin bakiyesi, ödediğinden payı çıkarılarak bulunur: Deniz ₺4.900 ve Mert ₺500 alacaklı, Zeynep ₺2.300 ve Can ₺3.100 borçlu. Alacaklar ve borçlar toplanınca sıfır çıkar; hiçbir şeyin kaybolmadığını böyle anlarsın. Üç ödemeyle hafta sonu kapanır.
Adım adım
- Ödemeden önce anlaşHangi masrafların ortak olduğunu ve her birine kimlerin dahil olduğunu söyle.
- Her masrafı olduğu anda yazTutar, ödeyen ve paylaşanlar. Masada on saniye, sonradan on dakika tahmin etmekten iyidir.
- Herkesin bakiyesini çıkarHer kişinin ödediğini topla, payını çıkar. Artı çıkan alacaklıdır, eksi çıkan borçlu.
- En az ödemeyle kapatBorçluları alacaklılarla eşleştir, en büyük tutarlardan başla.
- Ödendi diye işaretlePara gidince bunu da yaz, kimse iki kez ödemesin.
Arkadaşlığı koruyan birkaç alışkanlık
- Erken hesaplaş. Bu hafta ₺300 ödemek, üç ay sonra ₺3.000 ödemekten kolaydır.
- Yuvarlamaya birlikte karar ver. Yuvarlayacaksan herkesi aynı yöne yuvarla.
- Kişisel alışverişi dışarıda bırak. Biri aynı fişte yalnızca kendine bir şey aldıysa onu bölmeye katma.
- Ev arkadaşlarıyla ay sonunu bekle. Kira, fatura ve market ay boyunca yazılır, ay sonunda bir kez hesaplaşılır.
- Kayıt tek yerde dursun. Herkesin gördüğü bir liste, “ben onu ödemiştim” tartışmasını başlamadan bitirir.
Listeyi Splendo’da tut
Splendo bu liste için yapılmış ücretsiz bir uygulama. Bir grup kur, arkadaşlarını adıyla ekle, her masrafı kimin ödediği ve kimlerin paylaştığıyla yaz. Splendo herkesin bakiyesini gösterir ve kimin kime ödeyeceğini önerir.
Uygulama iPhone için. Arkadaşlarının uygulamayı indirmesi gerekmez: adıyla eklediğin kişinin payı da hesaplanır. Android telefonu ya da bilgisayarı olan arkadaşın, gönderdiğin bağlantıyı tarayıcıda açar ve e-postasına gelen bir kodla gruba katılır.
Sen de tarayıcıda başlayabilirsin: uygulama ve şifre gerekmez, e-postana gelen bir giriş kodu yeter. Tarayıcıda masraflar eşit bölünür. Tutara, yüzdeye ya da paya göre bölme ve fişin fotoğrafından kalemleri kişilere dağıtma iPhone uygulamasında var. Fiş okumanın bir sınırı var: hesap başına saatte 12, günde 40 fiş, çünkü her fotoğrafı okumak bize para harcatıyor. Masrafı elle girmek bu sınıra takılmaz.
Para Splendo üzerinden geçmez. Splendo kimin kime ne borçlu olduğunu kaydeder, ödemeyi siz kendi aranızda yaparsınız.
Hesabı Splitwise’ta mı tutuyorsun? Splendo’nun iPhone uygulaması, Splitwise’tan dışa aktarılan grup dosyasını (CSV) bütün bakiyeleriyle yeni bir grup olarak içe aktarır.